Cơ thể sau sinh hồi phục trong bao lâu

Sau khi sinh, gần như toàn bộ sự chú ý chuyển sang em bé, trong khi người mẹ vừa trải qua một biến cố lớn về thể chất.

Những gì vừa xảy ra với cơ thể

• Tử cung giãn rất lớn rồi phải co lại
• Mất một lượng máu đáng kể
• Nội tiết thay đổi đột ngột
• Sàn chậu chịu áp lực lớn
• Có thể có vết khâu hoặc vết mổ
• Ngực bắt đầu tiết sữa

Không có giai đoạn nào khác trong đời mà cơ thể thay đổi nhanh như vậy.

Tuần đầu tiên

• Sản dịch nhiều nhất
• Cơn co tử cung gây đau bụng
• Đau ở vết khâu hoặc vết mổ
• Ngực căng khi sữa về
• Mệt sâu và hay xúc động
• Cần được nghỉ và được giúp

Tuần đầu là lúc cần người khác gánh việc nhà nhiều nhất.

Tuần thứ hai tới tuần thứ sáu

• Sản dịch giảm dần và nhạt màu
• Đau giảm dần
• Vết khâu liền dần
• Tử cung co nhỏ lại
• Dần cử động dễ hơn
• Vẫn chưa nên gắng sức

Thấy đỡ đau không đồng nghĩa với việc bên trong đã lành hẳn.

Mốc khám sau sinh

• Thường hẹn quanh tuần thứ sáu
• Kiểm tra vết khâu hoặc vết mổ
• Kiểm tra tử cung co hồi
• Hỏi về sản dịch và kinh nguyệt
• Sàng lọc về tâm lý
• Tư vấn tránh thai
• Nên đi kể cả khi thấy ổn

Đây cũng là dịp thích hợp để nói về những chuyện khó mở lời trong sinh hoạt hàng ngày.

Vì sao sáu tuần không phải điểm kết thúc

• Sàn chậu cần nhiều tháng
• Cơ bụng cần thời gian phục hồi
• Nội tiết còn tiếp tục thay đổi
• Giấc ngủ chưa ổn định
• Thể lực quay lại rất chậm
• Nhiều người thấy khác hẳn ở tháng thứ sáu

Mốc sáu tuần là mốc khám của hệ thống y tế, không phải hạn chót của cơ thể.

Những tháng tiếp theo

• Sức dần trở lại
• Cơ thể thay đổi hình dáng dần
• Rụng tóc thường xuất hiện vài tháng sau sinh
• Kinh nguyệt trở lại tuỳ từng người
• Cảm xúc dần ổn định
• Không có lịch trình chung cho mọi người

So tốc độ hồi phục với người khác thường chỉ làm mình thêm áp lực.

Vì sao mệt kéo dài

• Thiếu ngủ tích tụ
• Mất máu khi sinh
• Cho con bú tiêu tốn năng lượng
• Thay đổi nội tiết
• Áp lực tinh thần
• Ít có thời gian ăn uống tử tế

Mệt sau sinh là kết quả của nhiều thứ cộng lại chứ không phải một nguyên nhân.

Khi nào mệt là bất thường

• Mệt tới mức không làm nổi việc tối thiểu
• Chóng mặt khi đứng dậy
• Tim đập nhanh khi gắng nhẹ
• Da xanh
• Kèm sốt
• Nên đi khám để loại trừ thiếu máu và nguyên nhân khác

Thiếu máu sau sinh khá thường gặp và điều trị được.

Sinh thường và sinh mổ

• Sinh mổ là phẫu thuật ổ bụng
• Vài tuần đầu hạn chế vận động nhiều hơn
• Sinh thường có thể có vết khâu tầng sinh môn
• Cả hai đều cần thời gian
• Không cách nào là dễ dàng

So sánh xem cách sinh nào nhẹ hơn không giúp ích gì cho người đang hồi phục.

Những thay đổi hay gặp

• Đổ mồ hôi nhiều, nhất là ban đêm
• Táo bón
• Trĩ
• Rụng tóc
• Da thay đổi
• Đau lưng

Phần lớn những thay đổi này giảm dần nhưng vẫn đáng nói với bác sĩ nếu nặng.

Cần nghỉ thế nào

• Ngủ khi con ngủ nếu được
• Không cố làm việc nhà như trước
• Nhận sự giúp đỡ
• Giảm số khách tới thăm nếu thấy quá tải
• Ưu tiên ăn và ngủ hơn dọn dẹp

Nhà bừa một tháng không để lại hậu quả gì, còn kiệt sức thì có.

Về áp lực phải nhanh trở lại

• Hình ảnh trên mạng không phản ánh thực tế
• Mỗi người hồi phục theo tốc độ riêng
• Quay lại quá sớm dễ gây vấn đề lâu dài
• Không có giải thưởng cho người hồi phục nhanh
• Cơ thể cần thời gian thật

Áp lực phải trở lại như cũ thật nhanh gây hại nhiều hơn là tạo động lực.

Người mẹ cũng cần được theo dõi

• Em bé được khám nhiều lần
• Người mẹ thường chỉ được hẹn một lần
• Nhiều vấn đề của mẹ bị bỏ qua
• Chủ động nói ra khi thấy khác thường
• Không chờ tới lịch hẹn nếu có dấu hiệu nguy hiểm

Người mẹ trong sáu tuần đầu cũng là người vừa qua một biến cố y tế.

Cách nghĩ thực tế

• Sáu tuần là mốc khám chứ không phải mốc khỏi
• Hồi phục thật kéo dài nhiều tháng
• Mệt là bình thường nhưng có giới hạn
• Đi khám sau sinh kể cả khi thấy ổn
• Không so tốc độ với người khác

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi bất thường nên được bác sĩ đánh giá.

Câu hỏi thường gặp