Lần mang thai sau thường được chuẩn bị ít hơn lần đầu, dù có nhiều thứ đáng chuẩn bị hơn.
Vì sao nên chuẩn bị trước
- Xử lý vấn đề trước dễ hơn xử lý giữa thai kỳ
- Bổ sung dinh dưỡng cần thời gian
- Có thể điều chỉnh thuốc đang dùng
- Đánh giá được nguy cơ từ lần trước
- Lên kế hoạch theo dõi phù hợp
Nhiều vấn đề khi phát hiện giữa thai kỳ thì lựa chọn xử lý đã hẹp đi.
Khám trước khi mang thai
- Đánh giá tình trạng hồi phục
- Kiểm tra thiếu máu
- Xem lại các bệnh mạn tính
- Xem lại thuốc đang dùng
- Tư vấn về bổ sung
- Tiêm phòng nếu cần
Một buổi khám trước khi mang thai thường thay đổi khá nhiều thứ.
Về khoảng cách
- Cơ thể cần thời gian hồi phục
- Dự trữ dinh dưỡng cần được bù lại
- Khoảng cách quá ngắn liên quan tới một số nguy cơ
- Sinh mổ cần khoảng cách dài hơn
- Bác sĩ tư vấn theo từng trường hợp
Đây là quyết định của gia đình nhưng nên có thông tin đầy đủ.
Hồ sơ cần giữ lại
- Giấy ra viện lần sinh trước
- Kết quả xét nghiệm quan trọng
- Thông tin về cách sinh và can thiệp
- Biến chứng nếu có
- Cân nặng em bé khi sinh
- Lưu bản điện tử để khỏi mất
Chụp lại giấy tờ và lưu trong điện thoại là việc mất năm phút mà rất hữu ích.
Những tiền sử cần báo
- Sinh mổ
- Tiểu đường thai kỳ
- Tiền sản giật hoặc huyết áp cao
- Băng huyết sau sinh
- Sinh non
- Trầm cảm sau sinh
- Cục máu đông
Mỗi mục trong danh sách này thay đổi cách theo dõi thai kỳ lần sau.
Nếu từng sinh mổ
- Báo rõ số lần và lý do
- Vết mổ tử cung ảnh hưởng tới lần sau
- Bàn về lựa chọn cách sinh
- Cần khoảng cách đủ dài
- Theo dõi chặt hơn
Lựa chọn cách sinh lần sau nên được bàn từ sớm chứ không để tới lúc chuyển dạ.
Nếu từng bị tiểu đường thai kỳ
- Nguy cơ tái phát cao hơn
- Kiểm tra đường huyết trước khi mang thai
- Sẽ được tầm soát sớm hơn
- Chú ý cân nặng và lối sống
- Báo cho bác sĩ ngay lần khám đầu
Kiểm tra đường huyết trước khi mang thai giúp phân biệt được tái phát với tình trạng đã có sẵn.
Nếu từng bị trầm cảm sau sinh
- Nguy cơ tái phát cao hơn
- Nói với bác sĩ từ trước
- Lên kế hoạch hỗ trợ sẵn
- Bàn với gia đình về việc hỗ trợ
- Biết trước dấu hiệu cần chú ý
- Không đợi tới khi có triệu chứng
Có kế hoạch sẵn giúp phản ứng sớm hơn nhiều nếu tình trạng tái diễn.
Về dinh dưỡng trước khi mang thai
- Bù lại dự trữ đã cạn
- Kiểm tra thiếu máu
- Bổ sung theo chỉ định
- Bắt đầu trước khi mang thai chứ không đợi
- Ăn đa dạng
Một số bổ sung cần bắt đầu từ trước khi thụ thai mới có tác dụng.
Về thuốc đang dùng
- Xem lại toàn bộ thuốc với bác sĩ
- Một số thuốc cần đổi trước khi mang thai
- Không tự ngừng thuốc điều trị bệnh mạn tính
- Bàn trước thay vì đợi có thai mới hỏi
- Kể cả thực phẩm chức năng
Đổi thuốc có kế hoạch an toàn hơn nhiều so với ngừng đột ngột khi biết có thai.
Về sàn chậu và cơ bụng
- Xử lý vấn đề còn tồn tại trước
- Tập sàn chậu trước khi mang thai lại
- Kiểm tra tách cơ bụng
- Cơ thể khoẻ hơn thì chịu thai kỳ tốt hơn
- Vấn đề chưa xử lý thường nặng thêm
Mang thai lại khi sàn chậu chưa hồi phục thường làm vấn đề nặng hơn.
Chuẩn bị về mặt thực tế
- Sắp xếp người hỗ trợ
- Tính tới việc chăm con lớn
- Chuẩn bị về tài chính và công việc
- Bàn với bạn đời về phân chia việc
- Không chỉ là chuyện y tế
Mang thai khi đang chăm một đứa nhỏ khác hẳn với lần đầu.
Khi con đầu còn nhỏ
- Mang thai khi vẫn đang cho bú là chuyện có thể
- Hỏi bác sĩ về việc tiếp tục cho bú
- Nhu cầu dinh dưỡng tăng lên nhiều
- Mệt mỏi sẽ rõ hơn
- Cần sắp xếp hỗ trợ từ sớm
Vừa mang thai vừa chăm con nhỏ đòi hỏi hỗ trợ nhiều hơn lần đầu.
Nếu có thai ngoài dự tính
- Đi khám sớm
- Báo đầy đủ tiền sử
- Kiểm tra dinh dưỡng và thiếu máu
- Bổ sung theo chỉ định ngay
- Được theo dõi phù hợp với khoảng cách ngắn
Khám sớm bù lại được phần nào việc không chuẩn bị trước.
Cách nghĩ thực tế
- Chuẩn bị trước dễ hơn xử lý sau
- Giữ lại hồ sơ lần sinh trước
- Báo đầy đủ tiền sử biến chứng
- Xử lý vấn đề sàn chậu trước
- Xem lại thuốc trước khi mang thai
Nội dung này mang tính thông tin chung; kế hoạch cụ thể nên được bác sĩ tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị gì trước khi mang thai lại?
Đi khám trước khi mang thai, kiểm tra tình trạng dinh dưỡng và thiếu máu, xử lý các vấn đề còn tồn tại, và bổ sung theo chỉ định.
Vì sao cần giữ hồ sơ lần sinh trước?
Vì các biến chứng và can thiệp ở lần trước ảnh hưởng tới cách theo dõi lần sau. Không có hồ sơ thì bác sĩ phải dựa vào trí nhớ của người bệnh.
Từng sinh mổ thì cần lưu ý gì?
Cần báo rõ cho bác sĩ, vì vết mổ ở tử cung ảnh hưởng tới cách theo dõi thai kỳ và lựa chọn cách sinh lần sau.
Từng bị trầm cảm sau sinh thì sao?
Nguy cơ tái phát cao hơn, nên nói với bác sĩ từ trước để được theo dõi chủ động và có kế hoạch hỗ trợ sẵn.