Đau đầu vú, nứt cổ gà và cách xử lý

Đau khi cho bú là lý do phổ biến khiến nhiều người phải ngừng sớm hơn dự định.

Đau thế nào là bất thường

• Cảm giác kéo nhẹ vài giây đầu có thể gặp
• Đau nhức suốt cữ bú là bất thường
• Đau tới mức sợ cho bú là bất thường
• Đầu vú nứt hoặc chảy máu là bất thường
• Đau không giảm sau vài ngày là bất thường

Câu nói đau là bình thường thôi đã khiến nhiều người chịu đựng quá lâu.

Nguyên nhân thường gặp nhất

• Khớp ngậm chưa đúng
• Bé chỉ ngậm đầu vú
• Tư thế bế chưa phù hợp
• Kéo bé ra khi chưa nhả
• Ngực quá căng làm khó ngậm

Phần lớn trường hợp đau đều quay về chuyện khớp ngậm.

Chỉnh khớp ngậm

• Đợi bé mở miệng thật rộng
• Đưa bé vào nhanh và dứt khoát
• Cằm chạm ngực trước
• Ngậm cả quầng vú
• Nếu đau thì nhả ra làm lại
• Đưa ngón tay vào khoé miệng để nhả

Chịu đựng cho xong cữ bú với khớp ngậm sai làm vết thương nặng thêm.

Những nguyên nhân khác

• Dính thắng lưỡi ở bé
• Nhiễm nấm ở mẹ hoặc bé
• Dùng máy hút sữa sai cách
• Phễu hút sai cỡ
• Da khô hoặc kích ứng
• Áo ngực quá chật

Phễu hút sữa sai cỡ là nguyên nhân hay bị bỏ qua.

Về dính thắng lưỡi

• Làm bé khó ngậm sâu
• Gây đau cho mẹ
• Bé có thể bú kém hiệu quả
• Cần được chuyên môn đánh giá
• Không tự chẩn đoán qua hình trên mạng

Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp, nên đánh giá chuyên môn là cần thiết.

Dấu hiệu nhiễm nấm

• Đau rát hoặc đau nhói sâu trong ngực
• Đau cả sau khi bú xong
• Đầu vú đỏ và bóng
• Bé có mảng trắng trong miệng
• Cả mẹ và bé thường cần được điều trị cùng lúc
• Cần đi khám

Điều trị một bên mà không điều trị bên kia thường dẫn tới tái đi tái lại.

Chăm sóc đầu vú bị nứt

• Giữ vùng đó sạch và khô thoáng
• Để thoáng một lúc sau khi bú
• Không dùng xà phòng mạnh
• Không chà xát
• Hỏi bác sĩ về sản phẩm phù hợp
• Thay miếng lót thấm sữa thường xuyên

Miếng lót ẩm để lâu làm vùng đó không khô được và lâu lành hơn.

Giảm đau trong lúc cho bú

• Cho bú bên ít đau trước
• Bắt đầu khi bé chưa quá đói
• Chườm mát sau khi bú nếu thấy dễ chịu
• Hỏi bác sĩ về thuốc giảm đau phù hợp
• Đổi tư thế để điểm tì thay đổi

Bé quá đói thường ngậm vội và mạnh hơn, làm đau thêm.

Khi quá đau để cho bú

• Có thể vắt sữa bên đau tạm thời
• Cho bé bú bằng sữa vắt ra
• Giữ nguồn sữa trong lúc chờ lành
• Vẫn cần xử lý nguyên nhân gốc
• Hỏi tư vấn viên về cách làm

Vắt sữa là giải pháp tạm chứ không thay được việc chỉnh khớp ngậm.

Về dùng đầu vú giả hỗ trợ

• Có thể hữu ích trong một số tình huống
• Nên dùng theo hướng dẫn chuyên môn
• Không phải giải pháp cho mọi trường hợp
• Cần đúng cỡ
• Không dùng lâu dài nếu không cần

Dùng tuỳ tiện có thể ảnh hưởng tới việc bé ngậm về sau.

Về áo ngực và đồ mặc

• Chọn áo ngực không có gọng cứng trong giai đoạn đầu
• Không quá chật
• Chất liệu thoáng
• Áo quá chật có thể góp phần gây tắc tia
• Thay miếng lót khi ẩm
• Ưu tiên thoải mái hơn hình thức

Áo ngực bó chặt trong giai đoạn này gây nhiều vấn đề hơn người ta nghĩ.

Khi đau kéo dài dù đã chỉnh

• Cần được chuyên môn xem trực tiếp
• Có thể còn nguyên nhân chưa tìm ra
• Không tự tiếp tục chịu đựng
• Không tự kết luận là mình không hợp cho bú
• Nhiều trường hợp giải quyết được sau một buổi tư vấn

Một buổi được người có chuyên môn xem trực tiếp thường hiệu quả hơn nhiều tuần tự mò.

Dấu hiệu nhiễm trùng

• Vết nứt sưng đỏ tăng
• Chảy dịch đục hoặc có mủ
• Đau tăng dần
• Sốt
• Một vùng ngực đỏ nóng
• Cần đi khám ngay

Vết nứt là đường vào cho vi khuẩn nên viêm vú có thể theo sau.

Vết nứt bao lâu thì lành

• Thường lành khá nhanh khi nguyên nhân đã được sửa
• Không lành khi vẫn còn khớp ngậm sai
• Không đỡ sau vài ngày thì nên khám lại
• Kiên nhẫn trong giai đoạn chỉnh
• Đau giảm dần là dấu hiệu tốt

Vết thương không lành thường là dấu hiệu nguyên nhân vẫn còn đó.

Về mặt tinh thần

• Đau khi cho bú gây căng thẳng lớn
• Sợ mỗi cữ bú tới
• Có thể ảnh hưởng tới tâm trạng
• Không phải lỗi của người mẹ
• Nói với người khác thay vì tự chịu

Sợ hãi mỗi khi tới giờ cho bú là gánh nặng tinh thần có thật.

Cách nghĩ thực tế

• Đau kéo dài không phải điều phải chịu
• Khớp ngậm là nguyên nhân phổ biến nhất
• Nhả ra làm lại thay vì chịu đựng cho xong
• Giữ vùng đó khô thoáng
• Không lành thì nguyên nhân vẫn còn

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi vấn đề kéo dài nên được chuyên môn đánh giá.

Câu hỏi thường gặp