Đau và thiếu ngủ trong những tuần đầu

Thiếu ngủ và đau cùng lúc làm mọi phần khác của việc hồi phục trở nên khó hơn.

Những kiểu đau thường gặp

• Cơn co tử cung sau sinh
• Đau vết khâu hoặc vết mổ
• Đau lưng
• Đau vai gáy do tư thế cho bú
• Đau ngực khi sữa về
• Đau do trĩ

Hầu hết là đau có nguyên nhân rõ và giảm dần theo thời gian.

Cơn co tử cung sau sinh

• Giúp tử cung co nhỏ lại
• Rõ hơn khi cho con bú
• Thường mạnh hơn ở người sinh con thứ
• Giảm dần trong vài ngày
• Đau rất dữ dội thì nên báo

Nhiều người sinh con thứ bất ngờ vì lần này cơn co đau hơn hẳn lần đầu.

Đau lưng và cổ vai

• Do tư thế bế và cho bú
• Do cúi nhiều khi thay tã
• Do cơ bụng còn yếu
• Do nội tiết còn làm khớp lỏng
• Cải thiện khi chỉnh tư thế

Nâng bàn thay tã lên ngang eo giảm được rất nhiều lần cúi mỗi ngày.

Chỉnh tư thế cho bú

• Đưa con lên gần ngực thay vì cúi xuống con
• Dùng gối kê đỡ tay
• Tựa lưng vào chỗ có điểm tựa
• Kê chân lên ghế thấp
• Đổi tư thế giữa các cữ
• Thả lỏng vai

Cúi xuống con trong mười lăm phút mỗi cữ, nhiều cữ mỗi ngày, cộng lại rất nhiều.

Về thuốc giảm đau

• Có loại phù hợp khi cho con bú
• Phải do bác sĩ chỉ định
• Nói rõ đang cho con bú
• Không tự mua thuốc dùng
• Không tự dùng thuốc của người khác
• Chịu đau không phải điều cần thiết

Kiểm soát đau giúp người mẹ ngủ và vận động được, nên nó ảnh hưởng tới cả quá trình hồi phục.

Thiếu ngủ sau sinh khác thế nào

• Bị cắt vụn nhiều lần mỗi đêm
• Kéo dài nhiều tuần liền
• Không bù lại được nhanh
• Cộng thêm hồi phục thể chất
• Ảnh hưởng tới tâm trạng và trí nhớ

Giấc ngủ bị cắt vụn không phục hồi tốt bằng giấc ngủ liền dù tổng thời gian bằng nhau.

Hậu quả của thiếu ngủ kéo dài

• Cáu gắt và dễ khóc
• Khó tập trung
• Hay quên
• Ăn uống thất thường
• Tăng nguy cơ về tâm lý
• Giảm khả năng hồi phục thể chất

Một phần cảm giác nặng nề sau sinh có nguồn gốc rất đơn giản là thiếu ngủ.

Sắp xếp giấc ngủ

• Ngủ ban ngày khi có thể
• Ưu tiên ngủ hơn dọn dẹp
• Giảm số khách tới thăm
• Tắt thông báo điện thoại khi ngủ
• Không dùng điện thoại lúc tỉnh giấc đêm
• Một giấc ngắn cũng có giá trị

Lướt điện thoại lúc ba giờ sáng làm việc ngủ lại khó hơn nhiều.

Chia ca ban đêm

• Thoả thuận trước với bạn đời
• Chia ca để mỗi người có một khoảng ngủ liền
• Người không trực thì ngủ ở phòng khác nếu được
• Vắt sữa để người khác cho bú một cữ nếu phù hợp
• Điều chỉnh theo thực tế gia đình

Một khoảng bốn tiếng ngủ liền thay đổi ngày hôm sau rất nhiều.

Nhờ giúp đỡ

• Nói cụ thể mình cần gì
• Nhờ nấu ăn, dọn dẹp, trông con để ngủ
• Khách tới nên giúp chứ không chỉ ngồi chơi
• Không cần tiếp khách chu đáo
• Từ chối cũng được

Nhờ cụ thể dễ được đáp ứng hơn nhiều so với nói chung chung là mệt.

Ăn uống khi kiệt sức

• Chuẩn bị đồ ăn nhanh để sẵn
• Ăn nhiều bữa nhỏ
• Để nước uống trong tầm tay khi cho bú
• Nhờ người nấu sẵn và chia phần
• Bỏ bữa làm mệt thêm

Người cho con bú rất dễ khát nên để sẵn nước cạnh chỗ ngồi là việc nhỏ mà hữu ích.

Khi nào mệt là dấu hiệu cần khám

• Mệt tới mức không làm nổi việc tối thiểu
• Chóng mặt hoặc tim đập nhanh
• Sốt kèm theo
• Không ngủ được dù có cơ hội ngủ
• Cảm giác buồn bã kéo dài
• Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc con

Không ngủ được ngay cả khi có cơ hội là dấu hiệu khác hẳn với mệt thông thường.

Với người xung quanh

• Đừng chỉ hỏi thăm em bé
• Hỏi người mẹ ngủ được không
• Giúp việc cụ thể thay vì hỏi cần gì không
• Đến thăm ngắn thôi
• Mang đồ ăn thay vì mang quà

Câu hỏi mẹ ngủ được không thường có giá trị hơn nhiều lời chúc mừng.

Cách nghĩ thực tế

• Đau có nguyên nhân và xử lý được
• Thiếu ngủ ảnh hưởng tới mọi thứ khác
• Ưu tiên ngủ hơn việc nhà
• Chia ca đêm để có giấc liền
• Nhờ giúp đỡ một cách cụ thể

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi triệu chứng bất thường nên được bác sĩ đánh giá.

Câu hỏi thường gặp