Sản dịch sau sinh — thế nào là bình thường

Sản dịch là quá trình tự nhiên nhưng ít ai được nói trước nên dễ hoang mang.

Sản dịch là gì

• Dịch từ tử cung sau khi sinh
• Gồm máu, mô và dịch
• Là cách tử cung tự làm sạch
• Xảy ra với cả sinh thường và sinh mổ
• Không phải kinh nguyệt

Nhiều người ngạc nhiên khi thấy sinh mổ cũng vẫn có sản dịch.

Diễn tiến bình thường

• Những ngày đầu màu đỏ tươi và nhiều
• Sau đó nhạt dần sang màu nâu hồng
• Rồi chuyển sang vàng nhạt hoặc trắng
• Lượng giảm dần theo thời gian
• Kéo dài vài tuần
• Mỗi người khác nhau

Xu hướng giảm dần quan trọng hơn là số ngày chính xác.

Những gì làm sản dịch ra nhiều hơn tạm thời

• Đứng dậy sau khi nằm lâu
• Cho con bú do tử cung co
• Vận động nhiều hơn thường ngày
• Buổi sáng sau một đêm nằm
• Tăng tạm thời không giống với tăng kéo dài

Ra nhiều hơn sau khi hoạt động nhiều là tín hiệu nên nghỉ thêm.

Khi nào là quá nhiều

• Thấm đẫm băng vệ sinh trong thời gian rất ngắn
• Máu đỏ tươi trở lại sau khi đã nhạt
• Ra cục máu lớn
• Kèm chóng mặt hoặc tim đập nhanh
• Kèm cảm giác sắp ngất
• Cần đi cấp cứu ngay

Chảy máu nhiều sau sinh là tình huống cấp cứu thật sự, không phải chuyện chờ xem.

Dấu hiệu nhiễm trùng

• Sản dịch có mùi hôi rõ
• Sốt
• Đau bụng dưới tăng
• Ớn lạnh
• Sản dịch đột ngột nhiều trở lại
• Cần đi khám ngay

Mùi hôi kèm sốt là tổ hợp không nên chờ đợi ở nhà.

Vệ sinh hàng ngày

• Rửa bằng nước sạch
• Lau từ trước ra sau
• Thay băng vệ sinh thường xuyên
• Rửa tay trước và sau khi thay
• Không thụt rửa
• Giữ vùng kín khô thoáng

Thụt rửa làm mất cân bằng tự nhiên và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Chọn băng vệ sinh

• Dùng loại dành cho sau sinh trong những ngày đầu
• Không dùng tampon hay cốc nguyệt san
• Không đặt gì vào âm đạo
• Thay ngay khi thấm nhiều
• Chọn loại mềm, ít hương liệu

Sản phẩm có hương liệu mạnh dễ gây kích ứng vùng đang nhạy cảm.

Quần áo và đồ lót

• Chọn đồ lót rộng, cotton
• Thay thường xuyên
• Tránh quần bó
• Giặt riêng và phơi khô hẳn
• Ưu tiên thoải mái hơn thẩm mỹ

Đây là giai đoạn nên ưu tiên đồ rộng và dễ giặt.

Theo dõi sản dịch

• Để ý màu và lượng mỗi ngày
• Ghi lại nếu thấy thay đổi rõ
• Đếm số băng vệ sinh phải thay
• Báo bác sĩ khi khám lại
• So với chính mình hôm trước

Thay đổi so với hôm trước là thông tin hữu ích hơn là mô tả chung chung.

Về đau bụng dưới kèm sản dịch

• Cơn co tử cung gây đau từng cơn
• Thường giảm dần trong vài ngày
• Đau tăng dần thì khác
• Đau kèm sốt là dấu hiệu cần khám
• Bụng dưới cứng và đau khi ấn cũng vậy

Cơn đau từng cơn giảm dần khác hẳn với đau âm ỉ tăng lên mỗi ngày.

Nghỉ ngơi ảnh hưởng tới sản dịch

• Hoạt động nhiều làm sản dịch ra nhiều hơn
• Đây là tín hiệu cơ thể gửi ra
• Nên giảm việc trong ngày hôm sau
• Không cố làm việc nhà như trước
• Nghỉ giúp tử cung co hồi tốt hơn

Sản dịch tăng lên sau một ngày làm nhiều là lời nhắc khá rõ ràng.

Sản dịch và cho con bú

• Cho bú làm tử cung co
• Có thể thấy đau bụng khi bú
• Sản dịch có thể ra nhiều hơn lúc đó
• Đây là phản ứng bình thường
• Giúp tử cung co hồi nhanh hơn

Cơn đau bụng khi cho bú trong những ngày đầu làm nhiều người bất ngờ.

Khi nào kinh nguyệt trở lại

• Khác nhau rất nhiều giữa mỗi người
• Cho con bú hoàn toàn thường làm chậm lại
• Không cho bú thì thường sớm hơn
• Kinh đầu tiên có thể khác thường
• Có thể rụng trứng trước khi có kinh trở lại

Chưa có kinh không có nghĩa là chưa thể mang thai lại.

Về tắm rửa

• Tắm vòi sen được sớm
• Ngâm bồn nên hỏi bác sĩ
• Bơi nên đợi tới khi được cho phép
• Giữ vết khâu khô
• Không cần kiêng tắm theo quan niệm cũ

Kiêng tắm hoàn toàn nhiều ngày không giúp gì mà còn tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Những gì cần đi khám ngay

• Chảy máu rất nhiều
• Cục máu lớn
• Sốt
• Mùi hôi rõ
• Đau bụng dưới tăng
• Chóng mặt hoặc ngất

Không có dấu hiệu nào trong nhóm này nên chờ tới lịch hẹn sáu tuần.

Cách nghĩ thực tế

• Xu hướng giảm dần là điều cần nhìn
• Máu đỏ tươi trở lại là tín hiệu cần chú ý
• Không đặt gì vào âm đạo trong giai đoạn này
• Mùi hôi kèm sốt phải đi khám ngay
• Ra nhiều sau vận động thì nên nghỉ thêm

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi bất thường nên được bác sĩ đánh giá.

Câu hỏi thường gặp