Tìm hỗ trợ tâm lý sau sinh ở đâu

Biết trước mình có thể tìm ai là việc nên chuẩn bị sớm, giống như chuẩn bị đồ đi sinh.

Bắt đầu từ đâu

• Bác sĩ sản khoa đang theo dõi mình
• Bác sĩ gia đình
• Nhân viên y tế tại buổi khám sau sinh
• Cơ sở y tế nơi mình sinh
• Họ có thể giới thiệu tới nơi phù hợp

Không cần biết chính xác mình bị gì mới được đi khám.

Các hình thức hỗ trợ

• Trò chuyện trị liệu cá nhân
• Trị liệu theo nhóm
• Nhóm hỗ trợ người mới làm mẹ
• Tư vấn qua điện thoại hoặc trực tuyến
• Thuốc khi bác sĩ thấy cần
• Thường kết hợp nhiều hình thức

Không phải ai cũng cần cùng một loại hỗ trợ.

Về trò chuyện trị liệu

• Là phương pháp có bằng chứng
• Không phải chỉ là nói cho nhẹ lòng
• Có phương pháp và mục tiêu cụ thể
• Thường cần nhiều buổi
• Hiệu quả không đến ngay buổi đầu

Một buổi đầu chưa thấy khác biệt là chuyện bình thường.

Nhóm hỗ trợ

• Gặp người cùng hoàn cảnh
• Bớt cảm giác chỉ có mình như vậy
• Học kinh nghiệm thực tế
• Có nhóm trực tiếp và trực tuyến
• Không thay thế điều trị khi cần
• Chọn nhóm có không khí tích cực

Nhóm mà mọi người chỉ so sánh và phán xét thì nên rời đi.

Chuẩn bị cho buổi khám

• Ghi lại triệu chứng và thời gian bắt đầu
• Ghi những gì ảnh hưởng tới sinh hoạt
• Ghi câu hỏi muốn hỏi
• Mang danh sách thuốc đang dùng
• Nói rõ đang cho con bú
• Nhờ người đi cùng nếu muốn

Ghi trước giúp không quên phần quan trọng nhất khi vào phòng khám.

Nói thế nào cho rõ

• Mô tả cụ thể thay vì nói chung chung
• Nói bao lâu rồi
• Nói việc gì không làm được nữa
• Nói cả những chuyện ngại nói
• Không cần diễn đạt hay

Nói rằng mình không ngủ được dù con ngủ rõ hơn nhiều so với nói mình mệt.

Rào cản thường gặp

• Sợ bị đánh giá
• Sợ bị tách khỏi con
• Không có thời gian
• Không có ai trông con
• Lo về chi phí
• Nghĩ mình chưa đủ nặng để đi khám

Nghĩ mình chưa đủ nặng là rào cản phổ biến nhất và cũng vô lý nhất.

Về nỗi sợ bị tách khỏi con

• Đây là nỗi sợ rất phổ biến
• Mục tiêu của hỗ trợ là giúp mẹ khoẻ để chăm con
• Nói ra không dẫn tới hậu quả đó
• Im lặng mới làm tình trạng nặng thêm
• Có thể hỏi thẳng nhân viên y tế về lo ngại này

Nỗi sợ này khiến nhiều người im lặng trong nhiều tháng.

Về chi phí và thời gian

• Hỏi về các lựa chọn có sẵn tại địa phương
• Hỏi về hình thức tư vấn từ xa
• Một số nơi có chương trình hỗ trợ
• Hỏi bác sĩ về nguồn phù hợp với hoàn cảnh
• Đừng để chi phí là lý do không hỏi gì cả

Hỏi về các lựa chọn không tốn gì và có thể mở ra hướng mình chưa biết.

Vai trò của người nhà

• Đề nghị đi cùng
• Sắp xếp trông con
• Giúp tìm nơi khám
• Nhắc lịch hẹn
• Không ép buộc nhưng kiên trì đề nghị

Sắp xếp để việc đi khám trở nên dễ dàng là cách hỗ trợ thiết thực nhất.

Chuẩn bị từ khi mang thai

• Tìm hiểu trước về các nguồn hỗ trợ
• Lưu số điện thoại cần thiết
• Nói trước với bạn đời về dấu hiệu cần chú ý
• Đặc biệt quan trọng nếu có tiền sử
• Dễ chuẩn bị khi còn khoẻ hơn là khi đã kiệt sức

Người có tiền sử trầm cảm nên bàn trước với bác sĩ ngay từ khi mang thai.

Khi cần giúp đỡ khẩn cấp

• Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc con
• Cảm giác mất kết nối với thực tại
• Thấy hoặc nghe những thứ không có thật
• Liên hệ y tế ngay
• Không ở một mình
• Nhờ người nhà đưa đi

Đây là tình huống cấp cứu y tế và cần được xử lý ngay lập tức.

Sau khi bắt đầu được hỗ trợ

• Cải thiện thường diễn ra dần
• Không bỏ giữa chừng khi thấy đỡ
• Nói với bác sĩ nếu không thấy hiệu quả
• Có thể cần thử hướng khác
• Kiên trì là một phần của quá trình

Không hợp với một hướng không có nghĩa là không còn hướng nào khác.

Cách nghĩ thực tế

• Bắt đầu từ bác sĩ đang theo dõi mình
• Không cần biết mình bị gì mới đi khám
• Không phải cứ khám là phải uống thuốc
• Chuẩn bị nguồn hỗ trợ từ khi mang thai
• Ý nghĩ làm hại bản thân là cấp cứu

Nội dung này mang tính thông tin chung; hỗ trợ tâm lý nên do chuyên môn thực hiện.

Câu hỏi thường gặp