Tuyến giáp sau sinh — nguyên nhân mệt hay bị bỏ sót

Đây là một trong những nguyên nhân gây mệt sau sinh hay bị bỏ qua nhất.

Vì sao tuyến giáp bị ảnh hưởng

• Hệ miễn dịch thay đổi trong và sau thai kỳ
• Có thể tấn công nhầm tuyến giáp
• Thường xuất hiện trong năm đầu sau sinh
• Không phải hiếm gặp
• Nhiều người không được phát hiện

Sự điều chỉnh lại của hệ miễn dịch sau sinh là bối cảnh của tình trạng này.

Vì sao hay bị bỏ sót

• Mệt được coi là đương nhiên sau sinh
• Rụng tóc cũng vậy
• Thay đổi cân nặng cũng vậy
• Tâm trạng thất thường cũng vậy
• Không ai nghĩ tới xét nghiệm
• Dễ bị quy hết cho thiếu ngủ

Mọi triệu chứng đều có lời giải thích vô hại sẵn có, và đó chính là vấn đề.

Giai đoạn hoạt động quá mức

• Thường xuất hiện trước
• Tim đập nhanh
• Run tay
• Sụt cân dù ăn bình thường
• Bồn chồn, lo âu
• Khó ngủ
• Sợ nóng và đổ mồ hôi

Giai đoạn này dễ bị nhầm với lo âu sau sinh.

Giai đoạn hoạt động kém

• Thường xuất hiện sau
• Mệt mỏi nặng
• Tăng cân
• Sợ lạnh
• Táo bón
• Da khô, tóc rụng
• Buồn bã, chậm chạp

Giai đoạn này dễ bị nhầm với trầm cảm sau sinh.

Vì sao dễ nhầm với vấn đề tâm lý

• Triệu chứng chồng lấn nhiều
• Cả hai đều gây mệt và thay đổi tâm trạng
• Cả hai đều ảnh hưởng tới giấc ngủ
• Có thể tồn tại cùng lúc
• Xét nghiệm giúp phân biệt

Một xét nghiệm máu đơn giản có thể thay đổi hướng xử lý hoàn toàn.

Ai có nguy cơ cao hơn

• Đã có bệnh tuyến giáp trước đây
• Có kháng thể tuyến giáp
• Tiền sử gia đình
• Có bệnh tự miễn khác
• Từng bị ở lần sinh trước

Người thuộc nhóm này nên nói với bác sĩ để được theo dõi chủ động.

Khi nào nên xét nghiệm

• Mệt quá mức không cải thiện
• Tim đập nhanh hoặc run tay
• Sụt cân hoặc tăng cân bất thường
• Triệu chứng trầm cảm không đáp ứng điều trị
• Thuộc nhóm nguy cơ cao
• Bác sĩ thấy cần

Triệu chứng trầm cảm không đáp ứng điều trị là lý do đáng kiểm tra tuyến giáp.

Chẩn đoán

• Xét nghiệm máu đánh giá chức năng tuyến giáp
• Có thể xét nghiệm kháng thể
• Có thể cần siêu âm
• Thường phải xét nghiệm lại để theo dõi diễn tiến
• Bác sĩ chỉ định theo tình trạng

Một lần xét nghiệm chỉ cho biết tình trạng tại thời điểm đó nên có thể cần làm lại.

Về điều trị

• Tuỳ giai đoạn và mức độ
• Không phải trường hợp nào cũng cần thuốc
• Có thuốc phù hợp khi cho con bú
• Nói rõ đang cho bú
• Theo dõi và điều chỉnh liều
• Không tự ngưng thuốc

Liều thuốc tuyến giáp thường cần điều chỉnh dần theo kết quả xét nghiệm.

Diễn tiến lâu dài

• Nhiều người trở về bình thường
• Một số cần điều trị kéo dài
• Một số có nguy cơ suy giáp về sau
• Cần theo dõi định kỳ
• Nguy cơ tái phát ở lần sinh sau

Ngay cả khi hồi phục hoàn toàn thì việc theo dõi định kỳ vẫn đáng duy trì.

Ảnh hưởng tới sinh hoạt

• Mệt ảnh hưởng tới việc chăm con
• Tâm trạng thất thường ảnh hưởng tới quan hệ
• Khó tập trung
• Điều trị giúp cải thiện rõ
• Không nên chịu đựng mà không tìm nguyên nhân

Nhiều người nói cảm giác như được trả lại sức sau khi được điều trị đúng.

Về xét nghiệm lặp lại

• Tình trạng thay đổi theo giai đoạn
• Một kết quả bình thường không loại trừ hoàn toàn
• Có thể cần kiểm tra lại sau vài tháng
• Nhất là khi triệu chứng vẫn còn
• Theo lịch bác sĩ hẹn

Kết quả bình thường ở một thời điểm không đảm bảo cho cả năm sau đó.

Điều nên làm

• Nói rõ triệu chứng với bác sĩ
• Đừng chấp nhận câu mệt là bình thường
• Hỏi thẳng xem có nên kiểm tra tuyến giáp không
• Ghi lại triệu chứng và thời gian
• Giữ kết quả xét nghiệm

Hỏi thẳng một câu về tuyến giáp là việc rất đơn giản mà ít người nghĩ tới.

Nếu đã từng bị ở lần sinh trước

• Nguy cơ tái phát cao hơn
• Báo bác sĩ ngay từ khi mang thai
• Có thể được xét nghiệm chủ động sau sinh
• Không đợi tới khi có triệu chứng
• Giữ lại kết quả của lần trước

Tiền sử ở lần sinh trước là thông tin quan trọng nhất để được theo dõi chủ động.

Người nhà nên chú ý

• Mệt quá mức so với người khác
• Sụt hoặc tăng cân bất thường
• Tim đập nhanh hoặc run tay
• Thay đổi tâm trạng rõ rệt
• Khuyến khích đi khám

Người ngoài nhiều khi nhận ra sự thay đổi rõ hơn chính người đang trải qua.

Cách nghĩ thực tế

• Triệu chứng trùng với những gì được coi là bình thường
• Một xét nghiệm máu phân biệt được
• Dễ nhầm với trầm cảm và lo âu
• Không tự ngưng thuốc
• Cần theo dõi định kỳ về sau

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị phải do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp